In een plofstad is geen mens gelukkig

SP-raadslid Tiers Bakker in gesprek met logistiek expert Walther Ploos van Amstel

Het massatoerisme loopt in Amsterdam de spuigaten uit. Miljoenen rolkoffers ratelen in de zomermaanden over het Damrak, het Wallengebied en het Museumkwartier. Stimuleert dit de lokale economie? Nauwelijks. Het massatoerisme zorgt wel voor overlast en bergen met afval. Daarom moet de gemeente hard ingrijpen, vindt de SP. Zodat bewoners en ondernemers het niet verliezen van de grote multinationals.

Walther Ploos van Amstel heeft één van de mooiste uitzichten van Amsterdam: vanuit zijn woonkamer kijkt de lector City Logistics, ondernemer en techno house-deejay onbelemmerd uit op Centraal Station. Helaas wordt de serene aanblik van zonsondergangen boven de horizonbrede skyline de laatste jaren behoorlijk overvleugeld door de grote krioelende mensenmassa die het stationsplein onder de voet loopt. Het rolkoffergeratel op het pas gerenoveerde stationsplein is oorverdovend, net als het uitlaatgebrul van de duizenden touringcars op de Prins Hendrikkade. Als ondernemer is Ploos van Amstel niet wars van geld verdienen, als deejay houdt hij beslist van een feestje, maar de explosieve groei van het massatoerisme waar Amsterdam tegenwoordig mee te maken heeft gaat hem te ver.

‘Amsterdammers moeten zich weer welkom voelen in eigen stad’
SP raadslid Tiers Bakker, woordvoerder Economie en Ruimtelijke Ordening

Bewoners voeren met de SP actie tegen te veel rolkoffers in hun buurt.

‘Het Wallengebied is zó vol, met wel 23.000 bezoekers op een avond, dat de handhavers niet meer weten waar te beginnen,’ begint hij een alarmerende opsomming. ‘We zien hier zelfs “ramptoerisme”: toeristen die naar het massatoerisme komen kijken. De helft van mijn buren runt waarschijnlijk een illegaal hotel. Daardoor is mijn woning in waarde gedaald. Op de Zeedijk worden panden met cash geld opgekocht door witwassende criminelen. De bruine stamkroeg legt het af tegen de gefrituurde schnitzel. Amsterdamse ondernemers gaan failliet omdat het Amsterdamse kooppubliek het centrum mijdt. Bij de supermarkt hier om de hoek is het assortiment gericht op toeristensnacks. Waspoeder bestel ik noodgedwongen online.’

Walther Ploos van Amstel, lector City Logistics aan de Hogeschool van Amsterdam, ondernemer en deejay, met Tiers Bakker, SP gemeenteraadslid Economie en Ruimtelijke Ordening.

‘De binnenstad is een oververhit gebied geworden en daar moet snel het breekijzer in,’ beaamt SP-raadslid Tiers Bakker, die als woordvoerder Economie en Ruimtelijke ordening het massatoerisme al jaren aankaart in de gemeenteraad. Met redelijk succes: het hotelbeleid werd strenger, de toeristenbelasting werd verhoogd en dankzij een SP zwartboek over uitbuiting van personeel in de toeristenbranche gaat de gemeente kijken welke maatregelen kunnen worden ingezet om werknemers te beschermen. Maar het is vechten tegen de bierkaai. ‘Onze belangrijkste opdracht is dat de bewoners het weer voor het zeggen krijgen,’ zegt Tiers Bakker. ‘Amsterdammers moeten zich weer welkom voelen in eigen stad. In een plofstad is niemand gelukkig. Dus moeten we als gemeente de bewoners allereerst beschermen tegen het sprinkhaankapitalisme van platformcorporaties als Airbnb en Uber. Het geplande nieuwe hoofdkantoor van Booking.com op het Oosterdokseiland moeten we tegenhouden als symbolische daad tegen de uitverkoop van de stad.’

‘Miljoenen toeristen leveren kleine ondernemers niks extra’s op’
Walther Ploos van Amstel, lector City Logistics aan de HvA

Bijna de helft van Walther Ploos van Amstels buren runt (waarschijnlijk) een illegaal hotel.

Voor een plezierige stad is een nieuwe koers nodig, vindt Ploos van Amstel. Dat vindt hij niet alleen als bezorgde bewoner maar ook als onderzoeker City Logistics aan de Hogeschool van Amsterdam. Hij somt opnieuw op: ‘Genoeg woon- en buitenruimte voor Amsterdammers, inclusief gezinnen met kinderen; voldoende kansen voor Amsterdamse ondernemers om goed en creatief zaken te doen; een veilige, schone en gezellige openbare ruimte waar je je fiets kunt stallen en een rondje kunt hardlopen. Daar kunnen we richtlijnen voor gaan hanteren.’ Volgens Ploos van Amstel kost dat laatste wel enige politieke moed. De gemeente kan in ieder geval beginnen met het creëren van meer voetgangersgebieden in de binnenstad, met name rond het stationsplein. ‘Zichtlijnen aanbrengen en voetgangerspaden aanleggen zodat bezoekers óók rechtsaf slaan naar de Haarlemmerdijk en óók linksaf buigen richting de OBA en het Nemo.’

‘We moeten én de drukte verminderen én de drukte verspreiden,’ zegt Tiers Bakker. ‘Dat kunnen we ook doen door als gemeente weer flink te gaan te investeren in kunst en cultuur van eigen bodem. De feest- en beesttoeristen komen hiernaartoe om te slempen en te slikken op de Wallen. Hun overlast kost ons meer dan dat het iets oplevert. Denk alleen al aan extra ambulanceritten en repatriëring van psychotisch geworden drugstoeristen. Cultuurtoeristen zijn over het algemeen wat rustiger, zij gedragen zich eerder als gasten die je graag over de vloer hebt. En cultuurtoeristen zijn ook bereid om de hele stad te doorkruisen op zoek naar interessante kunst die je alleen vindt in Amsterdam. Wie de Amsterdamse kunstenaars ondersteunt, ondersteunt dus tegelijkertijd de leefbaarheid waar we allemaal zo intens naar verlangen.’

Walther Ploos van Amstel is meer dan 25 jaar werkzaam als organisatieadviseur op het gebied van logistiek, supply chain management en internationale distributie. Hij richt zich op logistieke procesinnovaties. Hij is verbonden aan de Vrije Universiteit van Amsterdam en de opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde van de Hogeschool van Amsterdam. In zijn vrije tijd staat hij ergens in de wereld (maar vaak in Amsterdam) achter de draaitafels als deejay. Hij houdt een blog bij over logistieke problemen en innovatieve oplossingen. Kijk op www.delaatstemeter.nl.

Tiers Bakker werkt voor opinieblad De Groene Amsterdammer en is daarnaast gemeenteraadslid voor de SP. Samen met Robin Bouwer richtte hij in 2005 een onafhankelijk onderzoeksgroep op. Doel: samen met wetenschappers, journalisten, filosofen en kunstenaars een kritische analyse van het neoliberale maatschappijmodel te ontwikkelen. Inmiddels hebben ze zich gespecialiseerd in een systeemkritiek van het neoliberalisme en dragen mogelijkheden voor verandering aan. In zijn vrije tijd treedt hij regelmatig op met zijn band Les biftecs op verschillende festivals en Amsterdamse podia.

Wat heeft Amsterdam al gedaan tegen het massatoerisme?
– SP-wethouder Laurens Ivens heeft een baanbrekende deal gesloten met Airbnb die de vakantieverhuur aan banden legt
– Er wordt harder gehandhaafd op illegale hotels met hoge boetes
– Er is een rem op nieuwe hotels gezet
– De toerismebelasting is verhoogd met 9 miljoen euro
– Het aantal festivals is ingeperkt
– Er is bezuinigd op city marketing

Wat wil SP Amsterdam extra doen tegen het massatoerisme?
Lik op stuk-aanpak van overlast, misstanden en illegale hotel
Vaste bewonersinspraak én-toestemming bij vergunningen en bestemmingsplannen
Rem op wildgroei sprinkhaankapitalisme van platformcorporaties en toeristenbranche
Hotelstop
Touringcars uit het centrum
Terrasluwe voetgangersgebieden
Pretvervoer aan banden, zoals bierfietsen, paardenkoetsen en de rosésloep
Hogere toeristenbelasting
Opheffen Amsterdam Marketing / IAmsterdam

De Werkbrigade is een idee van SP-wethouder Arjan Vliegenthart. Foto: Manon van Hulsen.
‘De schoonmakers van de Werkbrigade zijn de Ghostbusters van de Amsterdamse schoonmaak,’ zegt SP-raadslid Tiers Bakker. De Werkbrigade biedt werkgelegenheid aan mensen die om een baan verlegen zitten en wordt onder andere ingezet als extra team wanneer er grote vuilproblemen zijn in de binnenstad. ‘De Werkbrigade houdt de stad schoon, heel en veilig, ook buiten de ring. Daar mag best méér in worden geïnvesteerd,’ aldus Tiers Bakker. Voor meer informatie over de Werkbrigade kijk HIER.